به منظور تکثیر انبوه و جلوگیری از انقراض نسل ماهی شیب (Acipenser nudiventris) بیونرماتیوهای جدید تکثیر مصنوعی این ماهی در شرایط مرکز تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری شهید بهشتی تعیین شد. نتایج حاصل از تکثیر مصنوعی 9 مولد ماده و 5 مولد نر نشان داد که میانگین هم آوری مطلق 414000 عدد و تعداد تخمک در یک گرم برابر 68.2 می باشد. وزن متوسط تخمکها 12.97mg و قطر متوسط آنها 3.02mm اندازه گیری گردید. برای القای تخمریزی و اسپرم دهی از عصاره غده هیپوفیز تاسماهیان، خشک شده در استن به میزان 70mg در ماده ها و 50mg در نرها در دمای 16.1oC استفاده شد. میزان فعالیت و غلظت اسپرماتوزوئید نیز مورد سنجش قرار گرفت. مدت زمان رسیدگی مولدان ماده بین 27:30 تا 36:40ساعت به طول انجامید. میانگین درصد لقاح نیز برابر 85.38 و میانگین تلفات دوره انکوباسیون 61.75% محاسبه شد. مدت زمان رسیدن به تقسیمات بلاستولایی 4 و 16 تایی در تخمها بررسی و مشخص گردید. این مطالعه نشان داد با داشتن نرماتیوهای دقیق ماهی شیپ، می توان برنامه ریزی منسجم تری را در تکثیر مصنوعی با کارایی بیشتر انجام داد.

زمینه و هدف: وجود ویتامین ها در جیره غذایی برای بقاء، رشد و تولید مثل طبیعی ماهیان ضروری است. نیازهای مربوط به ویتامین ها در جیره غذایی تحت تاثیر اندازه، سن، میزان رشد، شرایط فیزیولوژیک، وضعیت سلامتی، ترکیب غذایی جیره و غیره می باشد. به همین دلیل، این مطالعه به منظور تعیین تاثیر سطوح مختلف ویتامین های Cو اسید فولیک بر فاکتورهای خونی و ایمنی بچه ماهی شیپ انجام گرفته است. روش کار: آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 6 تیمار(هر یک با سه تکرار) شامل تیمار شاهد(فاقد مکمل های ویتامین Cو اسید فولیک)، تیمار 1(ویتامین Cmg/kg200 + اسید فولیک mg/kg5/1)، تیمار 2(ویتامین Cmg/kg200 + اسید فولیکmg/kg5/3)، تیمار 3(ویتامین mg/kg C200 + اسید فولیکmg/kg5/5)، تیمار 4( اسید فولیکmg/kg5/3)، تیمار 5(ویتامین mg/kg C 200) و تیمار 6(فاقد ویتامین Cو اسید فولیک) بودند. این تحقیق به مدت 8 هفته انجام شدپس از عادت دهی ماهیان با غذای دستی، تعداد 10 عدد ماهی شیپ(66/1 8/31 گرم) به هر یک از هجده تانک(به حجم آبی 500 لیتر) در نظر گرفته شده منتقل شدند. در پایان زمان تیمار شاخص های خونی(گلبول قرمز، گلبول سفید، هموگلوبین، هماتوکریت) و شاخص های ایمنی(لیزوزیم، ایمونوگلوبولین کل(Total IgM) و ایمونوگلوبولین(IgM)) در آن ها اندازه گیری گردید. یافته ها: نتایج مشخص نمودند که افزایش سطح ویتامین اسید فولیک و سطح ثابت ویتامین Cدر جیره غذایی بر روی شاخص های خونی بدن ماهیان شیپ پرورشی تاثیر گذار است و سطح ویتامین Cبه تنهایی باعث افزایش شاخص های ایمنی اندازه گیری شده می باشد، به طوری که میزان گلبول قرمز، گلبول سفید، هموگلوبین، هماتوکریت در ماهیان تغذیه شده با جیره غذایی(ویتامین mg/kg200+ اسید فولیکmg/kg5/5) در بالاترین میزان و سطح فعالیت لیزوزیم، Total IgMو IgMدر ماهیان تغذیه شده با جیره(ویتامین Cmg/kg200) در مقایسه با سایر تیمارها به طور معنی داری در سطح بالاتری قرار داشت(0/05Pنتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد که افزودن مکمل ویتامینی اسید فولیک 5/5 میلی گرم با ویتامین C200 میلی گرم بر کیلوگرم باعث بهبود شاخص های خونی و به کاربردن ویتامین Cبه میزان 200 میلی گرم بر کیلو گرم به تنهایی باعث افزایش شاخص های ایمنی می شود.

با توجه به اهمیت گونه های ماهیان خاویاری و به دلیل کاهش شدید ذخایر آن ها، شناخت علل تلفات در این ماهیان به منظور اجرای راهبرد مناسب در جهت مقابله با بروز تلفات احتمالی ضروری به نظر می رسد. به این منظور در طی یک دوره 3 ساله طی سال های 90-1388 علل تلفات فیل ماهیان و ماهیان شیپ کارگاه تکثیر و پرورش استان مازندران مورد بررسی قرار گرفت. در طی این دوره، 2 مورد تلفات در این ماهیان با علایمی مانند خونریزی در آبشش ها، اندام های احشائی، قاعده باله ها و سطح شکمی مشاهده شد. نتایج کشت میکروبی و انجام آزمایش های بیوشیمیایی در هر دو مورد وجود باکتری آئروموناس هیدروفیلا (Aeromonas hydrophila) را تأیید نمود که اقدامات لازم برای مقابله با آن صورت گرفت که منجر به کنترل بیماری و تلفات گردید.

در این تحقیق تغییرات ذخایر ماهی شیپ در آبهای ساحلی ایران در دریای خزر با بررسی نوسانات صید و صید به ازای واحد تلاش، پارامترهای مختلف جمعیتی از قبیل طول، سن، وزن، ترکیب جنسیت و وزن خاویار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ماهی شیپ در سواحل ایران کمتر از 2 درصد ترکیب صید را شامل می شود. ذخایر این ماهی در سه دهه اخیر کاهش یافته است. صید آن در سال بهره برداری 51-1350 حدود 67 تن با صید در واحد تلاش 0.5 کیلوگرم قایق / روز گزارش شده که صید به حدود 15 تن و صید در واحد تلاش به 0.09 کیلوگرم قایق / روز کاهش یافته است و احتمال انقراض نسل آن در دریای خزر بشدت قوت گرفته است. برای حفظ و حمایت از نسل آن می بایست صید تجارتی ماهی شیپ بجز به منظور تامین مولدین مورد نیاز تکثیر مصنوعی، ممنوع شود.

شوینده ها یکی از آلاینده های مهم بوده که از طریق فاضلاب های صنعتی و خانگی وارد منابع زیستی آبزیان شده و زیست آبزیان را به مخاطره می اندازد این تحقیق نیز به بررسی اثرات دترجنت آنیونی (شامپو) بر فاکتورهای خونی 120 عدد تاسماهی شیپ پرورشی یک ساله بامیانگین وزنی 31.6±5.2 گرم، طی مجاورت کوتاه مدت در غلظت های 0، 5، 10 و 15 میلی گرم در لیتر در 12 عدد آکواریوم 100 لیتری پرداخته است. اجرای این تحقیق در بهار 1391 در انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری دکتر دادمان انجام پذیرفت. جهت تعیین درصد لکوسیت ها، RBC، WBC، هماتوکریت و هموگلوبین از سیاه رگ دمی ماهیان به کمک سرنگ 2 سی سی در زمان های 12، 24، 48، 72 و 96 ساعت خون گیری صورت گرفت.نتایج پارامترهای خونی نشان داد که گلبول های قرمز خون، درصد هماتوکریت، هموگلوبین، نوتروفیل، ائوزینوفیل و مونوسیت با افزایش غلظت و زمان مجاورت با شوینده از 24 ساعت تا 96 ساعت نسبت به شاهد افزایش یافته ولی گلبول سفید و لنفوسیت نسبت به شاهد کاهش یافته و تیمارها با شاهد اختلاف معنی داری را نشان دادند (P<0.05). بنابراین ماهیان پس از مواجه با آلاینده ها به علت کاهش اکسیژن محلول آب باعث فعالیت بیشتر ماهی و درنتیجه موجب کمبود اکسیژن در ماهی شده و با افزایش غلظت شوینده و مدت زمان ماندگاری ماهی در محیط با افزایش کلبول قرمز و با کاهش ایمنی ماهی همراه می باشد، بنابراین فاکتورهای خونی ماهیان برای مقابله با آلاینده های وارد شده به محیط زیست شان دست خوش تغییراتی می شوند.

ماهی شیپ از جمله ماهیان خاویاری دریای خزر است که برای آبزی پروری مناسب است. در این بین تهیه غذای مناسب این ماهی بسیار مهم می باشد. ویتامین ها ازجمله مواد غذایی مورد نیاز ماهیا ن خاویاری هستند که مطالعه کمی درباره آنها صورت گرفته است. به همین دلیل، این مطالعه به منظور تعیین تاثیر سطوح مختلف ویتامین های C و اسید فولیک بر روند رشد، بچه ماهی شیپ انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با 6 تیمار(هریک با سه تکرار) شامل تیمار شاهد (فاقد مکملهای ویتامین C واسید فولیک) ، تیمار 1 (ویتامین C 200 + اسید فولیک 1.5)، تیمار 2 (ویتامین C 200 + اسید فولیک 3.5)، تیمار 3 (ویتامین C 200 + اسید فولیک 5.5)، تیمار 4 ( اسید فولیک 3.5) ، تیمار 5 (ویتامین C 200) و تیمار 6 (فاقد ویتامین C و اسید فولیک)بودند. این تحقیق به مدت 8 هفته انجام شد شد. پس از عادت دهی ماهیان با غذای دستی، تعداد 10 عدد ماهی شیپ(1.66± 31.8 گرم) به هر یک از هجده تانک (به حجم آبی 500 لیتر) در نظر گرفته شده معرفی گردیدند. در پایان آزمایش در موارد میانگین وزن (WG)، میانگین طول کل، FCR، SGR، BWI، GR، CF، اختلاف معنی دار آماری مشاهده گردید (p<0.05)بطوریکه بیشترین میانگین WG، طول کل، SGR،BWI و GR در تیمار3 (C200=FA 5.5)و کمترین میزان WG، SGR، BWI، GR و CF در تیمار 6 (شاهد) مشاهده شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که مناسب ترین سطح پیشنهادی اسید فولیک در محدوده وزنی و دمایی مورد آزمایش 5.5میلی گرم در کیلوگرم و ویتامین 200C میلی گرم در کیلوگرم می باشد.

به منظور بررسی آلودگی صوتی بر برخی فاکتورهای رشد و بقا بچه ماهی شیپ (Acipenser nudiventris) آزمایشی 40 روزه در سال 1391 در قالب یک طرح کاملا تصادفی با سه تیمار در سه تکرار شامل تیمار شاهد با تراز شدت صوت 60 دسی بل dB)) و دو تیمار دیگر با تراز شدت صوت 80 و 100 دسی بل مورد بررسی قرار گرفت. 90 عدد بچه ماهی با میانگین وزن و طول اولیه به ترتیب 18.7 گرم و 14.9 سانتی متر برای این طرح در نظر گرفته شد. بچه ماهیان در 9 عدد آکواریوم شیشه ای به ابعاد 45×40×70 سانتی متر که با آب چاه پر شده بودند مورد آزمایش قرار گرفتند. عملیات زیست سنجی ماهی ها هر 10 روز یک بار صورت پذیرفت و در آن فاکتورهای وزن، طول، نرخ رشدویژه، ضریبچاقی و نرخ بقاء بررسی شدند. در پایان آزمایش بررسی آزمون دانکن، بیانگر اختلافات معنی داری بین میانگین فاکتورهای درصد افزایش وزن، درصد افزایش طول، نرخ رشدویژه و نرخ بقاء بود که تیمار شاهد دارای بیشترین میانگین و تیمار دوم و سوم به ترتیب در مقام دوم و سوم (مقدار عددی) قرار داشتند (0.05>P). شاخص ضریب چاقی نیز اختلافات معنی داری را نشان داد و کمترین مقدار مربوط به تیمار شاهد است (0.05>P).

مقدمه و هدف: در این مطالعه تاثیر سطوح مختلف ویتامین ریبوفلاوین بر شاخص های رشد، هماتولوژی و ایمنی بچه ماهی شیپ مورد بررسی قرار گرفت.روش کار: تعداد 120 عدد بچه ماهی شیپ با وزن ابتدایی (30.6±1.28 گرم) با 4 جیره غذایی (پروتئین: 49 درصد، چربی: 14 درصد و انرژی: 21.1 مگاژول در هر کیلوگرم) با الحاق ریبوفلاوین در سطوح 0، 15، 20 و 25 میلی گرم/ کیلوگرم (RB0، RB15، RB20 و RB25) به مدت 8 هفته تا حد سیری مورد تغذیه قرارگرفتند. بیومتری در فواصل 15 روز انجام گرفت. در پایان دوره تغذیه از ماهیان نمونه خون گرفته و جهت سنجش شاخص های ایمنی به آزمایشگاه ارسال شد.یافته ها: الحاق ریبوفلاوین به جیره موجب افزایش معنی دار وزن نهایی در مقایسه با تیمار شاهد گردید (p£0.05). درصد افزایش وزن و ضریب رشد ویژه در ماهیان تغذیه شده با جیره 20 میلی گرم ریبوفلاوین در کیلوگرم (RB20) به طور معنی داری بیش ازماهیان تیمار شاهد و ماهیان این گروه آزمایشی بیشترین نسبت بازده پروتئین و کمترین ضریب تبدیل غذا را دارا بودند (p£0.05). هم چنین نتایج بیان گر این نکته می باشند که ریبوفلاوین اضافه شده به جیره بر سیستم ایمنی ماهیان تاثیرگذاراست، به نحوی که تعداد گلبول سفید و فعالیت کامپلایمنت CH50 در ماهیان تغذیه شده از جیره الحاقی ریبوفلاوین به میزان 20 میلی گرم در کیلوگرم (RB20) به طور معنی داری بر ماهیان تیمارشاهد برتری دارد (p£0.05).نتیجه گیری: نتایج این آزمایش نشان می دهد که افزودن ریبوفلاوین به جیره فرموله شده تاسماهی شیپ اثرات سودمندی بر شاخص های رشد و سیستم ایمنی این گونه دارد.